Dalawang Natutunan ko sa Proseso ng Pagsulat ng Tula (j.luna)

j luna's picture

Noong una kong pinost ang tulang ito, akala ko ayos na:

 

Leaving the ground,

Myself reflects a soaring imprint on the

Surface. I see myself

Against the glass walls of skyscrapers.

The moon— she mounts me,

Then sits by my side. Flirting,

We play hide and seek—

The electric skyline,

Playground.

Luna, her presence

Imposing.

Dwarfs me.

I fade into black as

Stars engulf. 

 

Sa mata at pagbasa ng isang baguhang makata, malamang ay ayos na ito. Una, mayroon itong dramatic situation. Pili ang mga salitang ginamit at nababalot ito ng metaphors.  

Pangalawa, naka-angkla ang tula sa ritmo, kung saan nakabase ang mga break sa kung paano ang tunog nito kung bibigkasin ng malakas.

Pero tignan natin ang mga pagkukulang nito, batay sa pagbasa at critique mula sa isang premyadong makata.

Una, ay ang grammar:  

 

I fade into black as

Stars engulf. 

 

Kung babasahin ito, ayos pakinggan. Iyon ay kung hindi mo pansin ang bad grammar.

Isa sa problematikong aspeto ng tula ay ang paggamit ng salitang engulf.

 

Bilang Transitive Verb kailangan nito ng isang Definite na object.

Kung isasalin sa Filipino ang huling linya,

ito ay magiging

"Ang mga bituin ay nilalamon" 

Nilalamon ng ano?

Ang isa sa mga remedyo sa problemang ito ay ang paglagay ng object na "ineng-gulf ng stars" at iyon ay ang salitang "me".

Halimbawa:

I fade into black 

as stars engulf me.

 

Sa tagalog:

ang mga bituin ay nilamon ako.

 

 

Nilinaw din sa akin na hindi justifiable ang bad grammar sa panulaan sapagkat ang pagsulat ng tula ay ang "finest use of language".

 

Batay sa mga payo, pinag-isipan kong mabuti kung pano mai-elevate ang lingwahe ng tula at eto ang kinalabasan:

 

Leaving the ground,

Myself reflects a soaring imprint on the

Surface. A spectre

Against the glass walls of skyscrapers.

 

The moon— she mounts me,

Then sits by my side. Flirting.

Playing hide and seek in

The electric skyline playground— 

Luna imposes

her presence

 

Dwarfed,

I fade into black

 

engulfed by stars.

 

 

Dito, makikita na may definite na subject ang "engulf" ang "I", at ang verb ay nasa past tense.

Ngayon, makikita natin na natugunan na ang problema sa grammar.

 

Ano ngayon ang sunod na challenge.

 

Matapos ang editing, tinukoy sa akin na epektibo ang tula dahil sa visual images.

Subalit ayon kay Sir, mas maitataas pa ito kung lahat ng limang senses ay gagamitin.

 

Ito ay dahil ang experience goes beyong the visual.

 

Pagmay oras ire-rewite ko itong tulang ito at ipo-post ko sa site na ito.

Sana'y tandaan din ng mga makata dito ang dalawng aral na natutunan ko:

Ang tula ay ang pinakamataas na uri ng paggamit ng lingwahe at wika, walang puwang dito ang "Bad Grammar".  

Ang tula ay nagnanais na maipakita ang human experience gamit ang wika, kung kaya't bukod sa epektibong lingwahe kailangan mong magsalarawan gamit ang 5 senses at malalim na instrospection.

 

 

 

 

 


paruparongberde's picture

very well said Mr. J. Luna

very well said Mr. J. Luna :)

Next time i see to it that i will rview my grammar 

 

"aalis ka na? paki hila ng pinto"

j luna's picture

Good start. Pero, grammar

Good start.

Pero, grammar and the choice of words belong to the surface level of a poem. Ganun din ang structure.

After improving your poem, what's next?

That will be the use of imagery and how you can paint a picture through the best choice of words.

Tapos nun, yung tema at simbolismo.

Tapos pupunta na tayo sa philosophical o socio-political na mga aspeto ng tula.

Though a published poet myself, I'm taking steps at a time to learn and see what I lack. I am constantly keeping in touch with poets I know for their critique and suggestions.

Tandaan din na ang tula ay isang mataas na uri ng sining at hindi ubra ang salitang "gusto ko lamang sabihin ang nadarama ko".

---------------------------------------------------------------

Sa likod ng mahabang dreadlocks at balat na puno ng tattoo at piercing, si j.luna ay isang lisensiyadong guro

Jack A. Alvarez's picture

isang eye-opener ito... ang

isang eye-opener ito...

ang hirap ngang magretoke ng piyesa. isa sa pinakaayaw ko.

 

Kasalukuyang OFW na nakabase sa Saudi Arabia si Jack Alvarez. Naging fellow sa 9th UST National Writers' Workshop noong Abril 2008 para sa Filipino Poetry. Founding member ng Dapitdilim Fellowship of Writers.

j luna's picture

Korek. Pero kailangan. Pero

Korek. Pero kailangan. Pero kung di trip magretoke, i-apply na lang ang mga natutunan sa mga susunod na tula.

---------------------------------------------------------------

Sa likod ng mahabang dreadlocks at balat na puno ng tattoo at piercing, si j.luna ay isang lisensiyadong guro

Jack A. Alvarez's picture

oo nga j. natutunan ko ring

oo nga j. natutunan ko ring mag-retoke now nang mag-sumite ako sa Liwayway. lalo na sa dagli (flash fiction) may binigay sa akin na standard. so, kailangan kong sundin.

minsan naman, yung mga lumang tula ko, kino-compare ko sa mga bagong gawa. nakikita ko ang kaibahan. marami akong tula noon na di ko bet talaga. pero hinayaan ko lang. di ko pa rin kasi alam paano irevise. mahirap eh. kaya ganun pa rin. super chaka. parang reference ko na lang sila kung may gagawin akong bago.

 

 

 

Kasalukuyang OFW na nakabase sa Saudi Arabia si Jack Alvarez. Naging fellow sa 9th UST National Writers' Workshop noong Abril 2008 para sa Filipino Poetry. Founding member ng Dapitdilim Fellowship of Writers.

j luna's picture

Ginagawa ko rin yan. Minsan

Ginagawa ko rin yan. Minsan nakakahalungkat ako ng mga tula kong circa 2002-2005, tapos alam ko na ang rason kung bakit 2009 lang ako nakapagsimulang ma publish.

---------------------------------------------------------------

Sa likod ng mahabang dreadlocks at balat na puno ng tattoo at piercing, si j.luna ay isang lisensiyadong guro

Jack A. Alvarez's picture

Nakakatuwang balikan ang mga

Nakakatuwang balikan ang mga iyon. Marami ako niyan sa emanilapoetry pa tambayan ko. lalo nung hayskul ako. siguro pag may time ako, ire-revise ko. pero mukhang walang chance. yung mga ipinanganak ko na ay anak ko pa rin sila kahit may deperensya pa. mahalaga ay napapatunayan ko sa mga bago kung anak kung paano nagbago ang hubog ng aking mga bagong supling.

 

 

Kasalukuyang OFW na nakabase sa Saudi Arabia si Jack Alvarez. Naging fellow sa 9th UST National Writers' Workshop noong Abril 2008 para sa Filipino Poetry. Founding member ng Dapitdilim Fellowship of Writers.

Your mind was molded by

Your mind was molded by education, j luna. What about us people who don't even have a single writing unit? Paano kung palagay ko naibuhos ko na ang damdamin ko at pag-iisip sa sinulat ko pero nagkulang dahil hindi ito sumunod sa classroom rules? Makakabawas ba ito sa hangarin ko na maging isang manunulat? Do we really have to abide by the so-called structured education?

Pero magaling ka ha.:-)

arvin95's picture

may natutunan ako

may natutunan ako dito.....

 

www.arvin95.blogspot.com

Kai's picture

sighs

sir what if american gumawa nyan? like old english lit? my mga words, lines din silang d complete as a thought.....

but by reading it ull picture out what they want to express..

anu ba ang tama? :) hehe

 

 

 

ang rosas ay pula

sa matang dugo ang

luhang baha sa batis

na dumadaloy sa paa